We krijgen gezelschap.
Wacht even.
Stel, je zit op het strand en een grote rode zon zakt weg in zee.
Je bent ongemerkt bij de vloedlijn terechtgekomen.
Het zand onder je voeten wordt losser.
Je kijkt weer naar de horizon en de zon is ondergegaan.
lneens besef je dat dit zand totaal anders van samenstelling is...
dan al het andere zand dat je kent. Je zakt erin weg tot je enkels.
Dan tot je schenen, dan tot je heupen.
Je draait je om, maar je kunt je nauwelijks verroeren.
Hoe harder je worstelt, hoe harder je wegzakt. Je zit er al in tot je borst.
Het plakt aan je en wil je niet meer loslaten.
Het is te laat. Je kunt niet meer ontsnappen.
Zo verging het ons in Vietnam.
1 963, het hoogtepunt van de Koude Oorlog.
lJzeren Gordijn, wapenwedloop, het Communistische gevaar.
De Rand Corporation, een overheidsadviesorgaan...
liet economen en politieke analisten oorlogsscenario's uitwerken.
Als de Russen in Noorwegen aanvallen en wij zijn in Duitsland, staan we pat.
Geen schijn van kans.
Duitsland is gedekt. De Russen weten dat...
dus hebben ze hun MRBM's paraat.
We kunnen ze in de flank aanvallen. Verdubbel 't aantal Jupiters in Turkije.
Voorspelbaar. -Als we geen signaal afgeven...
zijn we straks radioactief afval.
Het risico is te groot. -Fout.
Gebruik risico, gebruik dwang, gebruik bedreigingen, bluf.
Dat is de basis van de speltheorie. Het heeft geen zin om rationeel te zijn.
Laat ze maar raden.
Laat ze denken dat je niks te verliezen hebt.
Dat heb je met kernwapens. Ze maken lafaards van vrijwel iedereen.
Er zijn maar heel weinig doelen die ze waard zijn.
John Foster Dulles had waarachtig gelijk.
Het is noodzakelijk om tot het uiterste te gaan.
't ls erg, maar chantage mag.
Hirosjima heeft onze kerndreiging geloofwaardig gemaakt.
En honderdduizenden Japanners gedood.
En honderdduizenden Amerikanen gered en de oorlog beëindigd.
Wij hebben gewonnen.
Je had iedereen in de hoek
en ze hebben allemaal de pest in.
Maar het draait niet allemaal om jou.
We mogen voor Rand werken.
Dit zijn je collega's. Probeer nou eens om met ze samen te werken.
Overigens zeg je rake dingen. Dat zou de buitenwereld moeten weten.
Hoezo? -Waarom begon je niet over Conrad?
Die man die zichzelf wil opblazen. Geen mens durft 'm tegen te houden.
lk had 't niet nodig. -Het past in je theorieën.
Waanzin als werktuig of wapen. Wie zou een goed voorbeeld zijn?
Hitler. -Heel goed.
De Vietcong is een guerrillamacht, die net zo vecht als destijds Washington.
Snelle aanvallen.
Het terrein benutten voor hinderlagen.
Uitschakelen van manschappen.
Ze worden geholpen door het geharde Noord-Vietnamese leger...
dat de Fransen bij Dien Bien Phu heeft verslagen.
De VC en het NVA voeren steeds dieper in Zuid-Vietnam succesvolle raids uit.
Meer dan wat ook wilde ik het land dienen en de president bijstaan.
Daar deed ik alles voor: Harvard, Cambridge...
het Korps Mariniers, promoveren en bij Rand gaan werken.
Het was een hectische omgeving. lk voelde me altijd rusteloos.
Wat lees je? -Bernard Fall. Vietnam.
We zijn zo gefixeerd op Cuba dat we maar wat aanklooien in Zuidoost-Azië.
Russen en Noord-Vietnamezen nemen het zuiden over.
lk heb je artikel gelezen.
En? -Politiek gebruik van waanzin.
Waar heb je dat idee vandaan?
Het is confronterend en gevaarlijk. Het is een goed artikel.
lk ben gefrustreerd, Harry. Kun je 't zien? lk zit gewoon vast.
Je artikel is op 't Pentagon beland, bij de staatssecretaris van Defensie.
John McNaughton? Wat zei ie? -Hij vond 't niet slecht.
Begreep hij 't? -Vast niet.
Vermoedelijk wil hij daarom dat je op mijn advies voor 'm komt werken.
Daniel, dit is je afscheidsfeestje.
Zou je althans kunnen doen alsof je je vermaakt?
Zullen we beginnen met 'n salade?
Kan ik wat doen?
Alles goed?
Lukt 't met inpakken? -Jouw spullen zijn klaar.
lk zou je erbij helpen, had ik gezegd.
lk ga volgende week niet met je mee. -Wanneer kom je?
lk kom niet. En de kinderen ook niet.
Mag ik een plakje cake?
lk ben Rich Corcoran, je opvolger. Gefeliciteerd.
Ben je klaar voor de grote sprong? -Momentje.
lk weet dat 't ingrijpend is, maar 't is belangrijk.
We kunnen onze stem laten horen in Washington. Beleid bepalen.
Jij kunt je stem laten horen. lk speel geen rol. Zelfs de kinderen niet.
Dit is te gek voor woorden.
lk mag je niet vragen voor je gezin te kiezen.
Schei uit met dat afwassen. Dit is ons huis niet eens.
Je bent voorbestemd tot grote dingen. Hoorde ons gezin daar ook maar bij.
lk ga niet naar Washington. -lk wil scheiden.
Carol, ik kan veranderen.
Er is maar één ding dat je niet kunt: veranderen.
Het enige dat in mijn leven zou veranderen, is het decor.
lk begroef me in m'n werk. lk analyseerde gegevens uit Vietnam.
lk had rang GS-1 8, de hoogste burgerrang. Heel indrukwekkend.
lk werkte voor McNaughton. Die praatte met minister McNamara...
en die had toegang tot president Johnson.
lk was waar ik altijd had willen zijn.
VlJANDELlJKE ACTlVlTElTEN VAN NOORD-VlETNAM
Mede-Amerikanen, als president en opperbevelhebber...
heb ik de plicht jegens het Amerikaanse volk...
om te melden dat hernieuwde vijandelijke activiteiten...
tegen Amerikaanse schepen in de Golf van Tonkin...
mij vandaag nopen om de Amerikaanse strijdkrachten...
Het is onze oorlog geworden.
lk wil dat je ons standpunt op papier zet.
Geef aan wat we kunnen doen. Zakelijk. Feitelijk. Maar sterk.
Hoe snel? -Snel.
Geef maar. Niet snel genoeg.
Provocatie of niet, de aanval op de Maddox is 'n schending van Genève.
Er moet hard en beslissend op worden gereageerd.
Als een schip van ons is aangevallen, moeten we reageren.
We moeten onze buitenlandse politiek met alle middelen kracht bij zetten.
Je bent laat. -Weet ik.
Wie is dat? -Dat is Dan Ellsberg.
ls dat Dan Ellsberg? Wat staat hij zo nadrukkelijk te beweren?
Als Vietnam valt, staat de rest van Zuidoost-Azië hetzelfde lot te wachten.
Moeten we 't niet aan de Vietnamezen zelf overlaten?
Daar zijn ze nog niet aan toe.
Ze vechten al duizenden jaren voor onafhankelijkheid.
Tegen de Chinezen, de Japanners, de Fransen...
Dus jij denkt dat omdat de Russen de Communisten daar steunen...
onze belangen op het spel staan?
Chamberlain liet Polen en Frankrijk stikken.
Dat was Hitler. -Dit is Brezjnev en Mao. Zonder snor.
lk ben Dan Ellsberg.
lk was al gewaarschuwd. Patricia Marx.
Bedankt voor de uitnodiging.
Dit is 'n feestje van m'n vader. lk heb je niet uitgenodigd.
lk zou je voor zonsopgang overtuigd hebben.
Waarom denk je dat ik zo zwak sta? -Omdat ik gelijk heb.
Ander keertje. Hoe lang ben je al hier? -Op 't feestje?
ln Washington. -Drie of vier maanden.
Klaar om de wereld te veroveren?
Dit noemen ze de maagdenstad.
ledereen komt de maagd naaien en wordt genaaid door de maagd.
Waar ga je heen?
Het zou erg gek staan als ik m'n vriendje niet even gedag zei.
Vijandelijke verliezen werden aangedikt...
terwijl in 't echt de Amerikanen zwaar te lijden hadden.
Het was schokkend inefficiënt. Onze positie was hopeloos vaag.
Volgens dit bericht is Ben Tre geëlimineerd.
Bericht van dezelfde dag: Amerikanen gedood door vuur vanuit Ben Tre.
Een vergissing? -Nee, routine.
lk heb je 'n maand geleden gewaarschuwd, maar ik hoor niks.
Elk bericht van onze inlichtingendienst wordt met evenveel gezag weerlegd.
Wat wil je? -Dat je ze leest.
En verder? -Achter de waarheid komen.
De feiten achterhalen. lk wil er zelf wel heen.
Wou je terug naar de Mariniers?
Als we de feiten niet kennen, kan de president niks beslissen. Lees nou...
lk heb ze gelezen.
Het werd tijd.
lk heb op je zitten wachten.
Waarom duurde 't zo lang?
Als dit niet klopt, vechten we misschien aan de verkeerde kant.
Ga maar. En zet suggesties op papier over hoe we eventueel kunnen kappen.
Wat zeg je nou? Jij was zo voor ingrijpen.
Stel de juiste vragen. Geen aannames maar feiten.
Geen eigenbelang, geen fabels. En je schrijft alleen voor mij.
De feiten spreken elkaar tegen, maar jij zit ernaast.
Je nekt je eigen carrière als je je gaat inlaten met dit soort beleidsbepaling.
Een hoop mensen zijn voor minder de laan uit gegaan.
lk viel onder generaal Edward Landsdale.
lk ontdekte dat er twee werelden waren.
Saigon en het achterland.
Als een dorp was gepacificeerd, ging ik daar zelf poolshoogte nemen.
En deze provincie? -Daar is Charlie weg.
Dus het is daar veilig?
Dat zou ik niet zeggen. -ls 't veilig of niet?
Dat is onze betrouwbaarste informatie. -Het is geen van beide.
Ellsberg, ben jij dat? -Wie ben jij?
Tony Russo. -Wat voer jij hier uit?
Wat gebeurt daar?
Rand heeft me gestuurd. We peilen het moreel onder krijgsgevangenen.
Er is niks mis met hun moreel. -Allerminst, nee.
Het is anders dan we voorspelden, Dan.
Hoeveel napalm en bommen we er ook op gooien, ze geven 't niet op.
Je zat toch in Washington? Wat doe je hier?
Bedenken hoe we gaan winnen.
Weet je hoe we dit moeten winnen?
Vertel ze dat ze best mogen verliezen.
lk dacht een paar weken te blijven. Dat werden maanden, en dat seizoenen.
En nog steeds leek alles op 'n uitvlucht.
Zelfs de onregelmatigheden spraken elkaar tegen.
Maar toch was ik vastbeslotener dan ooit.
Ze vochten met trots. Ze waren intens moedig.
Als ze al bang waren voor de dood, dan bleek dat nergens uit.
Nat. De grond is nat, m'n haar is nat, m'n voeten zijn nat.
Hoe heet je?
Compson, Larry, de Derde. Sir.
Laat dat Sir maar weg. lk ben 'n waarnemer.
Laden. Hou je kop erbij.
Kan je spelen? -Nee.
Ben je 'n verslaggever? -lk bespeur enig wantrouwen.
Het bevalt me niet wat ik lees. -Wat wil je lezen?
lets positiefs. Wat dan ook.
Leugens, bedoel je.
Er gaat wat veranderen. -Hoe lang zit je al hier?
Een half jaar.
Sterkte. Hopelijk heb je gelijk.
Als je 'n nieuwtje hoort, laat 't me weten.
Neil Sheehan, UPl. -Dan Ellsberg.
Hoe lang blijven we hier nog?
Zo lang als nodig is. -En hoe lang is dat?
Daniel Ellsberg, 2 december 1 965, Saigon.
Wat doe je hier?
lk ben radiopresentator. Wil je iets zeggen over onze vorderingen?
Vorderingen? Jouw komst is een goeie eerste stap.
Hoe gaat 't met de pacificatie? -Jij lijkt me nog niet erg gepacificeerd.
Hoe goed slagen we erin om het Zuid-Vietnamese leger te trainen?
Even goed als ik in 't vermijden van dit interview en jou mee uit eten te vragen.
Dr. Ellsberg, wanneer is hier een acceptabele afronding te verwachten...
en hoe zal die eruit zien?
We zijn klaar, lijkt me. -Dank u zeer.
De lotus is een unieke bloem, die tegelijk vruchten en knoppen draagt.
Word je niet stapelgek van al die weetjes?
Als ze bloeien, worden ze steeds mooier met elke nieuwe knoppenring.
Gauw, deze kant op.
lk hou van de regen.
Hij maakt je extra mooi.
Hoe kom je daaraan?
lk moest concertpianist worden van m'n moeder.
lk speelde niet slecht, maar ik had geen spatje echt talent.
Maar dat schrok haar niet af.
Ze was vol vertrouwen en liet me eindeloos studeren.
Op m'n vijftiende, op 4 juli, viel m'n pa achter het stuur in slaap.
Toen ik een dag later in het ziekenhuis bijkwam, waren m'n moeder en zus dood.
Toen ze 't vertelden, was m'n eerste gedachte:
Nu hoef ik nooit meer te studeren. Sindsdien heb ik nooit meer gespeeld.
Vertel 's wat over je radioprogramma?
Soms kom ik boeiende mensen tegen, een kunstenaar, een politicus.
Of een officier in 'n bar. -Soms, ja.
Het heet Patricia Marx lnterviews. -Thuis zou ik ernaar luisteren.
Het is alleen in New York. -Dan verhuis ik.
Waarom niet?
Waarom ga je over 'n paar weken niet met me mee terug?
lk ben zo blij dat je hier bent.
lk ook.
Wat is er gebeurd? -Schietpartij tussen VC en Alfa.
Het dorp lag ertussen. -Hoeveel slachtoffers aan beide zijden?
Alleen dode dorpelingen.
Vanmorgen hoorden we van 20 doden aan hun kant. Vraag 't nog eens.
Alleen dorpelingen.
Keurig gestreken overhemd. Die draag jij altijd, he?
Alles goed met je? -lk zit wat te mijmeren.
Waarover zit je te mijmeren?
Die Vietcong-gevangenen die ik ondervraag...
en waarvan gezegd wordt dat 't laffe schijterds zijn...
blijken in werkelijkheid toegewijd, vastberaden...
sober en idealistisch te zijn. Hoe zit dat?
Zeshonderd stuks.
Wat doe jij? -Lijken tellen.
Lijken tellen.
Er vallen geen lijken te tellen.
Goed leven, hè? Goed hè, dat lijken tellen? Goed hè, Saigon?
Ken je die over generaal Navarre, de Kikker?
1 954, vlak voor Dien Bien Phu.
Hij vraagt hoeveel lijken er zijn. Driehonderd, luidt 't antwoord.
Juist, zegt de generaal. We weten dat de Vietminh z'n doden afvoert.
Reken dus maar op drieduizend doden. Plus tien procent marge.
Zeg maar tegen de pers: 3300 doden.
Zijn ze geteld? Hoe anders, zegt de generaal.
Twee plus twee is vijf. -Dr. Ellsberg raakt de kern weer 's.
Je oefent de verkeerde spier.
lk ben morgen weg. -lk ben zo klaar.
Die heb ik eerder gehoord.
lk moet 't weer op de rails krijgen. -Wat bedoel je daarmee?
Weer op 'n soort zege aansturen.
Heb je niet genoeg gezien om wel beter te weten?
We moeten voor dit land vechten. Alleen de manier...
Doe me 'n lol.
lk wil niet weten wat je die zakken op 't Pentagon aansmeert.
Jij stimuleert ze om dit zo absurd te laten escaleren.
Wil je nog meer van onze jongens aan flarden laten schieten?
Wil je dat soms? Dat is waar je aan meewerkt.
lk wil 't niet meer over de oorlog hebben.
Het spijt me. -Dat hoeft niet.
Je mag geloven wat je wilt.
lk kan 't alleen niet met je eens zijn.
lk verontschuldig me niet voor m'n opvatting, maar omdat ik jou teleurstel.
Waar komt dat vandaan? -Bravo 8, VC in de bomenlijn.
Geef je positie door.
lk heb 'n hospik nodig.
Sleep 'm weg. -Schiet op.
Eindelijk ving ik een glimp op van de waarheid waar ik naar zocht.
We konden niet winnen, tenzij...
lk keerde terug naar huis.
John McNaughton was omgekomen bij een vliegtuigongeluk.
Hij was verdwenen, en daarmee ook mijn positie in Washington.
lk was ziek van de hepatitis, gedeprimeerd en vervreemd.
lk keerde terug naar m'n oude baan bij Rand.
Ze vroegen me mee te werken aan 'n studie over ons optreden in Vietnam...
die McNamara wilde hebben.
lk moest ook een beleidsadvies voor het Witte Huis schrijven.
lk maakte ze duidelijk wat voor mij glashelder was geworden.
Dat onze positie daar precair was.
En dat we onze fouten moesten erkennen...
en onze strategie moesten veranderen.
Hallo Dan. -Hallo Harry.
Triest van McNaughton. Jullie mochten elkaar graag.
Waar is die dwarse, egocentrische gifkikker waar we zo dol op zijn?
lk zou 't fijn vinden als je 's met die psychiater ging praten.
Niks bijzonders. Gewoon 's een praatje maken.
Waarom gebruikt Kissinger mijn beleidsvoorstel niet?
Hij lust je conclusie niet. 'Onze doelen in Vietnam zijn onhaalbaar.'
Dat valt slecht. -Laten ze blij zijn met m'n realisme.
Hoe kan je nou applaus van Kissinger verwachten?
Dat doe ik ook niet.
Stuur een exemplaar naar 't Pentagon.
Ze zijn druk bezig met die War Study.
Wanneer krijgen we 'm te zien?
Dat krijgen we niet. Het is zeer geheim. -Wat 'n lulkoek.
lk heb er zelf aan meegewerkt. Rand heeft er recht op.
Het Congres weet niet eens dat het bestaat.
Vraag erom. Doe je best voor me.
lk zal 't proberen, maar reken nergens op.
Westmoreland wil 206.000 manschappen erbij hebben
lk geloof dat de optimisten ernaast hebben gezeten.
Zeggen dat de nederlaag nabij is is onredelijk pessimistisch.
Zeggen dat we in 'n patstelling verkeren...
lijkt de enige realistische, zij het onbevredigende conclusie.
Misschien hebben de militairen alsnog gelijk...
en moeten we de vijand onder druk blijven zetten...
om te zien of dit 'n laatste opleving voor de onderhandelingen is.
Het is mij duidelijk geworden...
dat we dan moeten onderhandelen, niet als overwinnaar...
maar als eerbaar volk dat de democratie heeft willen verdedigen...
en dat naar beste kunnen gedaan heeft.
Je wou me spreken?
Ga naar je kantoor. Het ligt op je bureau.
Het is niet geregistreerd. Hou 't voor je. Hier zijn de codes.
Dank je, Harry.
Het was totaal niet wat ik verwacht had.
Meer dan 7000 pagina's in 4 7 delen.
Dit was een chronologie van onze hellegang.
Er waren twee versies. Een voor de president en een voor ons.
De mensen werden onder vier presidenten voorgelogen over Vietnam.
Het was niet één man, maar het hele ministerie.
Truman negeerde alle hulpverzoeken van Ho Chi Minh.
Vervolgens steunde hij de Fransen tegen de guerrilla's.
Het Congres wist van niks.
Eisenhower ging akkoord met de tweedeling van Vietnam.
Hij liet de verkiezingen vervalsen en stuurde adviseurs.
Het Congres wist van niks.
Kennedy wilde al in 1 961 op grote schaal ingrijpen.
Hij liet president Diem verdrijven en op straat in Saigon vermoord worden.
Toen kwam Johnson.
Die gebruikte het Tonkin-incident, dat overigens nooit plaatsvond...
om ons de oorlog in te slepen zonder toestemming van het Congres.
McNaughton wist ervan. ln het geheim.
lk had ernaast gezeten.
Het lezen van die bladzijden veranderde mijn anatomie.
Met elk woord brandden mijn geloof, mijn vertrouwen en mijn loyaliteit weg.
En ik maakte deel uit van de leugen.
Toch wilde ik in 't systeem blijven geloven.
lk hoopte dat het zichzelf zou corrigeren.
lk hoefde niet meer bij de president te komen.
lk had een bondgenoot in het Congres nodig.
Dank voor uw tijd, senator Fulbright.
Ga zitten.
U bent fel gekant tegen de oorlog en staat als zeer integer te boek.
Voordat u me heilig verklaart, moet u weten...
dat ik de Tonkin-resolutie gesteund heb, tot mijn grote spijt.
lk heb uw hulp nodig. lk heb maar een paar bladen voor u...
maar ze vormen 'n keihard bewijs voor 'n samenzwering om oorlog te voeren...
zonder goedkeuring door het Congres of het land.
Wat is dit? -Een studie van Defensie.
Een interne studie? Dit is zeer geheim. lk wist niet eens van 't bestaan ervan.
Hoe komt u eraan? ls het gestolen?
lk zal onmiddellijk een exemplaar opvragen via de geëigende kanalen.
Ze zullen 't u nooit geven.
Documenten zijn niet zomaar geheim.
lk mag het oordeel van Defensie niet in twijfel trekken.
Dat is nou net uw positie.
U bent voorzitter van het Foreign Relations Committee.
Dank u dat u me hierop hebt gewezen.
Het is geheim omdat 't haaks staat op alles wat ze gedaan hebben.
De Tonkin-resolutie was al voor de aanval opgesteld.
De provocatie is uitgelokt om uw gezag te omzeilen.
lk was daar. lk zag mensen sneuvelen om de inhoud van dit document.
Onze presidenten wisten dat de oorlog niet te winnen is...
maar niemand wil de nederlaag op zich nemen.
En het zal blijven doorgaan tot iemand als u dit leest...
en zegt dat we zijn voorgelogen.
We vechten niet aan de verkeerde kant. We zijn de verkeerde kant.
Beseft u dat u mij, een senator van de Verenigde Staten, vraagt...
om de wet te overtreden en staatsgeheimen te onthullen?
Het spijt me. lk kan u niet helpen.
Dank u voor uw tijd.
lk probeerde 't bij anderen en faalde.
lk stond op 't punt om te doen wat ik al veel eerder had moeten doen: opgeven.
Roerei, zachtgekookt, spiegelei, gepocheerd. Niet simpel, Ellsberg.
Russo, waar heb jij uitgehangen?
lk verspreid de boodschap. -Welke?
Vrede.
We hebben vanavond 'n feestje. Kom langs.
En neem je laatste verovering mee. Zweedse stewardess, verpleegster.
Wat is er van die Amerikaanse in Saigon geworden?
Patricia Marx? Geen idee.
Het maakt me ook eigenlijk niet uit.
Hebt u even een pen voor me? Dank u zeer.
Malibu, waar het leven goed is.
Goed om je weer te zien, Tony. -Zie ik je daar?
Nooit gedacht dat nog 's bij jou te zien. -Wat?
Twijfel.
lk heb elke liberaal in 't Congres benaderd.
Fulbright, McGovern, McCloskey, het lnstitute for Policy Studies.
Ben ik de enige die 't niet gezien heeft? -Kissinger.
We deden rare dingen op Harvard, en nu nog steeds.
Niemand brandt er z'n vingers aan.
Huur een helikopter en strooi 't uit boven Washington.
Geef 't aan de mensen. -lk ben geen radicaal.
Laat 't hem lezen. Laat 't haar lezen. Ga ermee naar de New York Times.
Dacht je dat ik dat niet al bedacht had?
Het is geheim. -Het kan de oorlog beëindigen.
Het is verraad.
lk wil het hebben over de liefde voor mijn land.
lk ben Randy Kehler. lk heb gestudeerd aan Harvard.
Het land verwacht dat ons soort mensen leiders worden...
en grote wetenschappelijke ontdekkingen doen.
Mijn land verwacht dat we het ooit zullen leiden.
En dat doe ik ook.
Binnenkort ga ik naar de gevangenis.
Als zovelen moest ik een keus maken.
We horen niet thuis in Vietnam. lk ga er niet vechten.
Maar ik ben...
een Amerikaan. lk zal niet naar 't buitenland vluchten.
Ook zal ik me niet verschuilen achter 't etiket gewetensbezwaarde.
De enige manier om mijn land te dienen, is mezelf op te offeren.
Als ik uit de gevangenis kom, ben ik gebrandmerkt.
lk zal nooit president-directeur of topambtenaar worden.
lk zal door velen gewantrouwd worden.
Maar ik ben bereid om dat offer te brengen.
Dat brandmerk dat me wordt toegebracht...
zal ik met trots dragen.
We verslonden onze eigen jongen.
lk besefte dat het land tot elke prijs de waarheid moest weten.
lk begon te doen wat ik nooit had gewild.
De deur was dag en nacht open.
Rond middernacht vertrok ik altijd met een pak papier.
Ze kenden me. lk was een van hen.
Op de zaak van Tony Russo's vriendin Lynda kon ik kopiëren.
lk kopieerde van een tot vier 's ochtends.
Dan sliep ik een uur of twee...
en legde ze terug in de kluis voor iemand ze miste.
lk was er elke dag mee bezig. Russo hielp me erbij.
We zien je 'n maand niet en dan laat je ons dit doen?
Waarom heb je geen nieuw papier zonder al die stempels erop?
Weet je wat Zeer Geheim betekent? -Niks tegen mam zeggen.
lk wil niet dat een van jullie ooit over me liegt.
Niet tegen mam en tegen niemand anders.
We gaan. lk neem dit mee, en jullie gooien dat weg.
Het kostte maanden.
M'n ogen brandden van het licht van het kopieerapparaat.
Overdag liep ik te slaapwandelen.
Het nam bezit van mijn leven.
Wat doe je daar? -Kopiëren.
's Nachts? En de kinderen knippen Zeer Geheim van papieren?
lk wil niet dat de kinderen aan een of andere misdaad meewerken.
Wees maar de held in je eigen tijd.
lk wil dat m'n kinderen weten hoe hun vader denkt.
lk wil dat ze van hun land gaan houden, net als hun vader. Dat is belangrijk.
Belangrijk? Weet je wat er gebeurt?
Je wordt gearresteerd en je zoon en dochter moeten tegen je getuigen.
Ze zullen de waarheid vertellen.
Dat hoop ik. lk hou van ze naar m'n beste kunnen.
Alleen jij kan 'houden van' in één zin uitspreken met 'de wet overtreden'.
Wat is er toch gebeurd met je?
Patricia, met Daniel.
Alles goed? -Ja, niks aan de hand.
We zaten ernaast. lk zat ernaast. lk heb je hulp nodig.
Welterusten, Dan.
Deze mensen van de FBl hebben wat vragen voor je.
Zeg 't maar.
Kunnen we de Vietnam Study even zien?
Die ligt in de kluis. -Kunt u die openen?
Jawel. Als u gemachtigd bent om 'm in te zien.
Ze liggen er allemaal.
Hebben deze documenten het pand verlaten?
Dat is verboden.
Hebt u ze weleens gefotografeerd? -Dat is ook verboden.
Geef antwoord, alstublieft. -Het antwoord luidt nee.
U hoort van ons.
Volgens de FBl knoei je met die studie. ls dat zo?
Je mocht die papieren inzien.
Ze moesten binnen Rand blijven. -Dit is groter dan Rand.
lk heb die 7000 bladzijden gelezen, en deels geschreven.
Maar ze zijn niet van jou. Heb je geknoeid?
Heb je ze gelezen, Harry? Doe dat dan.
We hebben tientallen jaren gelogen. Tegen onszelf en de Vietnamezen.
De beleidsmakers en de presidenten. Daarover gaat dat boek. Over leugens.
Maar jouw leugen is moreel gerechtvaardigd?
Moet je horen, Dan, elke leugen is verraad. Allemaal.
Dat vind ik onvergeeflijk. -Dat is die oorlog ook.
Je wilde de president dienen. lk geloof er niks van. Je dient alleen jezelf.
Kun je nog steeds bij MlT terecht?
Doen.
Je deur stond open.
Wil je m'n tassen even binnen brengen?
Wat doe je daar?
We hebben een olifant in de kamer.
Je hebt nog 7000 blaadjes te lezen.
Heb je ze allemaal gelezen? -Tweemaal.
Met heel veel koffie en heel erg veel vrijpartijtjes...
lukt 't mij ook wel.
Maak me wakker bij het hoofdstuk vrijen.
Die oorlog was van meet af aan fout.
Het heeft nooit met Vietnam te maken gehad.
Het ging altijd om binnenlandse politiek. Verkiezingen.
Als je daar verliest, verlies je hier.
Dus escaleert 't. Nixon heeft de bombardementen verviervoudigd.
Dus de regering heeft heel veel te verliezen als dit ooit openbaar wordt.
Vrede is geen politiek doel, maar een menselijk doel.
Je loopt risico bij mij in de buurt.
lk weet 't.
lk had geen andere plannen.
Trouw met me.
Albert Speer, de hoofdingenieur en architect van Hitler...
was de enige die in Neurenberg bekende medeplichtig te zijn...
aan de schepping van een verderfelijk en kwaadaardig systeem.
Hij erkende even schuldig te zijn als zij die de massamoorden begingen.
lk wist uit de eerste hand hoe we in deze oorlog verzeild raakten.
lk wist uit de eerste hand dat onze vooruitzichten hopeloos waren.
En ik wist dat 't niet zou stoppen.
New York Times.
Geef me Neil Sheehan.
Met wie spreek ik?
Dan Ellsberg. Ooit zei je dat ik mocht bellen als ik wat had.
Dat weet ik nog.
lk heb wat voor je.
Wat weet je over de War Study? -Niks. Niemand heeft 'm gezien.
Dat valt te veranderen.
lk kan je niks toezeggen tot de redactie 't gelezen heeft.
Hoe lang duurt dat? -Geen idee.
We moeten 't verifiëren, en dan nog kan er tegenstand zijn.
Op welke gronden? Dit is een enorm verhaal.
Dit zijn geheime documenten, openbaar gemaakt in oorlogstijd.
Een eindeloze, misselijkmakende oorlog. -Daar gaat 't niet om.
Er gaat heel wat afgepraat worden over of dit verstandig is.
Er moet veel gepraat worden over de inhoud, ja.
Het zijn 4 7 boeken. Daarvan liggen er 43 boven.
lk heb alles achtergehouden met militaire informatie...
die de staatsveiligheid kunnen aantasten.
Mag ik 's vragen, wat wil je hiermee bereiken?
lk wil een einde maken aan het bombarderen en doden.
Patricia? -lk ben hier.
Nixon heeft gedanst op Tricia's bruiloft. -Eng idee.
En dit verhaaltje zal je ook wel bevallen.
Niet te geloven.
We kunnen nu niet meer terug.
lemand moest 't vertellen.
De New York Times bericht vandaag over een geheime studie over Vietnam.
Het Witte Huis doet er het zwijgen toe. -Die kant moet 't op.
De New York Times kan 't vergeten bij het Witte Huis.
We kunnen dit soort lekken niet hebben.
Loodgieters, om de lekken te dichten.
Wat moeten we doen van de president?
De Times werkt al aan 't vervolg.
Dat mag niet gebeuren.
lk kan de Times vragen, zelfs de publicatie te staken.
Als ze weigeren, gaan we 't hard spelen.
Dan moet de rechter ingrijpen.
De pers de mond snoeren. ls dat wel eens gebeurd?
Begin er maar mee.
Waar heeft de Times 't vandaan? -De FBl heeft 'n verdachte. Ellsberg.
Wie is dat? -Hij moet geëlimineerd worden.
Jij naar rechts.
De slaapkamer is leeg. -De keuken is leeg.
Leeg. -Ellsberg is weg. Het huis is verlaten.
Hier is de laatste.
Jullie zijn de eersten die kloppen. -Mogen we binnenkomen?
Nee, maar ik kom wel naar buiten.
We willen praten over Daniel Ellsberg.
lk wil niet met jullie praten.
Hebt u een advocaat?
Neem er dan maar gauw een.
Carol Ellsberg?
Wist u dat een van uw mensen met 'm naar bed ging?
Dat is mijn zaak niet. -Wel als ze medeplichtig was.
Ze had er niets mee te maken. -En u?
Helemaal niets. Excuseert u me.
De Times weigert mee te werken. -Snoer ze de mond.
En Ellsberg? -Kissinger vindt 'm slim, maar labiel.
Hij is omgeklapt naar 't vredeskamp.
Drugs, vermoeden ze. -Doet hij dit alleen?
Hij is getrouwd met de rijke Patricia Marx.
Hoover kent haar vader. -Logisch dat de FBl ze niet vindt.
Ze zijn ondergedoken.
Kan hij met de Russen praten? Of met de Chinezen?
Hoe veel weet ie? Hoeveel schade kan die hufter aanrichten?
Dit hadden we nooit mogen publiceren. Dit schendt het Eerste Amendement.
Met Sheehan. We brengen 't volgende deel niet uit.
Wat zeg je? -Orders van de regering.
Ze komen jullie heus niet arresteren. -Je luistert niet. Ze verbieden 't.
Dat kunnen ze niet maken. -Ze doen 't toch.
Mitchell zegt dat 't de staatsveiligheid ondermijnt.
Dat doen Nixon en Mitchell zelf.
We kunnen niks. -Publiceer dat verhaal.
Het gaat niet. Je moet 't op een andere manier doen.
Sheehan, wacht.
Wat doet u?
Dan, je bent op elke nieuwszender.
Ze noemen 't de Pentagon Papers en jij bent de hoofdverdachte.
Ze zoeken 't hele land af.
Ze weten alles van je. Je school, je studietijd, je gezin, mij.
Nixon heeft de publicatie laten verbieden.
De Times stopt ermee. De Washington Post komt 't verhaal nu halen.
Kunnen zij 't wel publiceren als de Times 't niet mag?
En zo niet?
Als Nixon de Times kan tegenhouden...
lk weet 't niet, Patricia.
We gaan 't toch niet opgeven?
De derde dag is zwaar geweest.
Aan vijandelijke zijde zijn 6000 doden gevallen, aan Amerikaanse zijde 360...
en duizend gewonden.
lk heb niks gezegd over opgeven.
Goedenavond, de onthulling van geheime documenten...
over onze betrokkenheid in Vietnam heeft een veldslag ontketend...
over geheimhouding en persvrijheid.
Als bron duikt steeds weer de naam op van Daniel Ellsberg.
Een man van 40, gepromoveerd, voor- malig Marinier, nu werkzaam bij MlT.
Ellsberg was analist voor het Pentagon in Vietnam.
Later werkte hij mee aan het omstreden document.
Vanwege zijn juridische positie wil hij niets kwijt over zijn rol bij 't uitlekken.
Maar hij praat wel over zijn bekering tot pleitbezorger van de vrede.
Hij laakt de gewetenloze houding ten aanzien van burgerslachtoffers.
ln de 7 tot 1 0.000 bladzijden van deze studie...
is geen enkele regel te vinden...
over de vermoedelijke invloed van ons beleid...
op de slachtoffers aan Vietnamese zijde.
De vluchtelingen...
lk stuur mensen naar CBS. -Ze interviewen op 'n geheime plek.
M'n vader had een favoriet bijbelcitaat dat ik vaak hoorde als kind.
De waarheid zal u vrij maken.
De waarheid is bevrijd uit de kluizen...
en laat zich op geen enkele manier meer opsluiten.
lk hoop dat de waarheid ons zal bevrijden.
lk hoop dat we de oorlog achter ons kunnen laten...
en dat onze toekomstige geschiedenis anders zal zijn dan de recente.
Het Hof van Beroep doet geen uitspraak.
De Times en de Post gaan naar het Hooggerechtshof.
Ze beginnen morgenochtend.
We hebben gedaan wat we konden.
lk denk dat ik me maar moet aangeven.
Daar ben ik nog niet klaar voor.
Senator Gravel mocht de krant niet inzien in de Senaat.
Het ligt nu bij 't Hooggerechtshof.
Laten we 't even over jouw zaak hebben.
Waar staan we? -Je wordt beticht van diefstal...
bezit en verspreiding van geheime documenten...
Samenzwering, spionage... -Misschien zelfs verraad.
Geen idee hoe ver ze zullen gaan. -lk ga in elk geval voor de bijl.
Hoe erg kan 't worden?
Laten we er niet omheen draaien. Veel mensen zijn je dankbaar...
maar Dick Nixon in elk geval niet. Die wordt steeds bozer...
Ze zullen niet op de doodstraf, maar wel op levenslang aansturen.
Hoe eerder je jezelf aangeeft, hoe eerder we de strijd kunnen aanbinden.
Laten we mijn overgave dan maar gaan voorbereiden.
Uw commentaar graag op de aanklacht.
U kunt meer dan 1 00 jaar krijgen.
lk betreur dat ik 't niet eerder heb gedaan. Dan had ik meer levens gered.
U hebt 't recht te zwijgen en vragen niet te beantwoorden.
Alles wat u zegt, kan tegen u gebruikt worden. Begrijpt u dat?
U hebt recht op bijstand van uw advocaat tijdens de ondervragingen.
Beide partijen scoren in de debatten in de rechtszaal.
De overheid wijst op het gevaar dat onze troepen lopen door de publicatie.
De New York Times en de Washington Post wijzen op de historische waarde...
ontkennen 't risico voor onze troepen...
en vinden dat het thuisfront er recht op heeft.
De zaak werd vandaag laat behandeld. Een uitspraak wordt spoedig verwacht.
lk kom meteen.
Ze gaan vonnissen.
Het hof heeft besloten.
De mening van de meerderheid wordt nu uitgedeeld.
Wat is er gebeurd?
Het Hooggerechtshof heeft met zes tegen drie gevonnist.
De publicatie wordt meteen hervat.
Je komt op borgtocht vrij. Dan kunnen we 't achter ons laten.
Nu de studie wordt gepubliceerd, is ie legaal, dus wat heb je nu nog misdaan?
Ze gaan me alsnog aanklagen wegens hoogverraad.
Laat me 't vonnis 's lezen. -Dit schrijft rechter Black.
Het Eerste Amendement beschermt de pers...
en erkent haar rol in de democratie.
De pers heeft de plicht de burgers te beschermen tegen overheidsbedrog...
en hen te behoeden voor uitzending naar verre landen om daar te sneuvelen.
ln plaats van een veroordeling te verdienen, deden de kranten datgene...
wat van hen verwacht werd.
De pers moet in alle vrijheid nieuws kunnen publiceren...
ongeacht de bron, en zonder censuur.
lk denk niet dat ik hier nog terugkom. Bedankt.
Graag gedaan, Daniel.
Ellsberg is een nationale held en de Times krijgt een Pulitzer.
Voor het stelen van documenten. -Dieven zijn 't.
Ellsberg had vermoedelijk een handlanger.
Ze gaan allebei achter de tralies.
Best, maar de president wil dat die hufter geëlimineerd wordt.
Goedemorgen, meneer de president.
Onze actie in Beverly Hills is geslaagd.
Dit vonden de loodgieters in de praktijk van Fielding.
Niet dat het vandaag zo slecht ging of dat we er slecht voor staan...
maar welke landen hebben geen uitleveringsverdrag met ons?
Vijf mannen zijn gearresteerd...
terwijl ze afluisterapparatuur plaatsten bij het Democratisch Nationaal Comité...
in het Watergate hotel in Washington.
De identiteit van de inbrekers is nog niet prijsgegeven.
Wat is er? -lk kon niet slapen.
Weet je waar ik vandaag aan moest denken? Jouw zaak duurt al 'n jaar.
Het lijkt soms of er nooit een einde aan zal komen.
ledereen dacht altijd dat ik voorbestemd was tot grote dingen.
Toen m'n moeder en zus stierven...
dacht ik alleen aan mezelf.
Toen mijn illusie van Amerika stierf, deed ik hetzelfde.
lk wilde de regering en het land op de knieën dwingen.
lk hield van ze. lk was boos op ze. Ze hadden me teleurgesteld.
lk ga de geschiedenis in als verrader. M'n kinderen zullen zich schamen.
Hun naam is bezoedeld.
Staat u op. De edelachtbare rechter William Matthew Byrne zit voor.
Gaat u zitten.
Sinds 26 april heeft de regering opmerkelijke onthullingen gedaan...
betreffende enkele overheidsdiensten en de aanwezige beklaagden.
lk moet het effect daarvan op hun rechten toetsen...
en op hun kansen op een eerlijk proces.
Sinds kort is het bestaan bekend van een eenheid...
die direct onder het Witte Huis valt, die heeft ingebroken bij dr. Fielding...
en in het Watergate hotel.
Deze combinatie van omstandigheden heeft het rechtsgevoel aangetast.
De bizarre gebeurtenissen hebben deze zaak onherstelbaar geschaad.
Daarom verklaar ik deze zaak niet ontvankelijk...
en seponeer ik de aanklacht.
Dank de Heer voor Richard Nixon.
Voor mij als Amerikaan is de democratie heilig en waard om voor te vechten.
Als mijn eigen grootste daad van vaderlandsliefde verraad was...
dan zij dat maar zo.
58.1 48 Amerikanen en 2 miljoen Vietnamezen sneuvelden
De les is dat het volk de president niet eigenmachtig mag laten regeren.
Niet in binnenlandse en niet in buitenlandse politiek.
Zonder hulp van het Congres of het volk.
Ellsbergs publicatie van de Pentagon Papers...
stelde de leugens van de overheid aan de kaak...
en bracht de waarheid over Vietnam naar buiten
Het systeem moet worden veranderd.
Het valt 'n eerlijk en oprecht mens hard om dat systeem trouw te blijven...
zonder apathisch te worden of erdoor geperverteerd te worden.
in 1 975 werd Amerika's langste oorlog beëindigd
Een kwart eeuw van Amerikaanse inmenging in Zuid-Vietnam is voorbij.
Vanmiddag zijn 81 Amerikaanse helikopters in Saigon geland.
Meer dan 6000 mensen werden geëvacueerd...
vanaf de ambassade, vanaf daken en vanaf de luchthaven Tan Son Nhat.
Saigon was het toneel van grote chaos.
Honderden, duizenden Zuidvietnamezen vochten om een plek in de helikopters.
Ze beklommen de ambassademuren en raakten verstrikt in het prikkeldraad.
Ze riepen dat ze ook weg wilden...
en intussen werden in de ambassade de laatste archieven vernietigd.
Dan Rather, CBS News, New York. Bedankt voor het kijken.
Ondertitel door Tom777 www.ondertitels.nl